ซุ้มประตูอนุสรณ์สถาปัตยกรรมสมัยใหม่ของมหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น

เมื่อเดินเล่นในวิทยาเขตฉางหนิงของมหาวิทยาลัยรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์แห่งจีนตะวันออก และย้อนมองประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น สิ่งที่ไม่อาจไม่กล่าวถึงคือซุ้มประตูอนุสรณ์แห่งนี้ ซุ้มประตูนี้สร้างขึ้นในปี 1929 จากการระดมทุนของคหบดีและประชาชนย่านเฉาเจียตู้ เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 50 ปีการก่อตั้งมหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น โดยผสานวัฒนธรรมคู่กลอนแบบจีนและตะวันตกเข้ากับระบบอัตลักษณ์ทางภาพของมหาวิทยาลัย เป็นหลักฐานอันโดดเด่นของปฏิสัมพันธ์ระหว่างพ่อค้าและชาวเมืองเซี่ยงไฮ้ยุคใหม่กับสถาบันการศึกษา
ซุ้มประตูอนุสรณ์ทำจากหิน ในรูปแบบจีนดั้งเดิม ภายในมีเสาหินสี่ต้น เสาหินทรงสี่เหลี่ยมรองรับแผ่นป้ายแนวนอนและมุงด้วยหลังคาแบบจีน ด้านหน้าและด้านหลังของเสาหินทั้งสี่สลักคู่กลอนรวมสองคู่ พร้อมแผ่นป้ายแนวนอน คู่กลอนด้านนอกด้านหน้าซุ้มเขียนว่า: “环境平分三面水，树人已半百年功” วรรค “环境平分三面水” เป็นการสรุปลักษณะภูมิศาสตร์ของวิทยาเขตเซนต์จอห์นอย่างแม่นยำ วิทยาเขตตั้งอยู่บนแหลมคาบสมุทรที่โอบล้อมด้วยโค้งรูปตัว U ของแม่น้ำซูโจว มีน้ำล้อมรอบสามด้าน ส่วนวรรค “树人已半百年功” ดัดแปลงจากสุภาษิตใน “ก่วนจื่อ·เฉวียนซิว” ที่ว่า “ปลูกต้นไม้ใช้สิบปี ปลูกคนใช้ร้อยปี” โดยวางการดำเนินงานด้านการศึกษาตลอดห้าสิบปีไว้ในมิติเวลาของการศึกษาที่ “สั่งสมจากรุ่นสู่รุ่น”
คู่กลอนกลางกล่าวว่า: “淞水钟灵英才乐育，尼山知命声教覃敷” คู่กลอนนี้เป็นคู่ที่มีความเข้มข้นทางความคิดสูงที่สุดในบรรดาคู่กลอนทั้งหก โดยนำภูมิศาสตร์ (แม่น้ำอู๋ซง) มาวางเคียงกับคำสอนศักดิ์สิทธิ์ (หนีซานคือสถานที่เกิดของขงจื๊อ ใช้แทนขนบขงจื๊อ) แสดงให้เห็นว่าการปฏิบัติด้านการศึกษาของเซนต์จอห์นเป็นความต่อเนื่องของแนวคิด “ใช้วิชาตะวันตกเป็นประโยชน์ ยึดวิชาจีนเป็นแกน”
“淞水” หมายถึงแม่น้ำอู๋ซง (แม่น้ำซูโจว) ใช้ภาพลักษณ์ของน้ำเพื่อย้ำหมุดหมายทางภูมิศาสตร์อีกครั้ง “钟灵” มาจากสำนวน “钟灵毓秀” หมายถึงสถานที่ที่พลังอันงดงามมารวมตัวกันและย่อมให้กำเนิดผู้มีความสามารถ “英才乐育” นำมาจาก “เมิ่งจื่อ·จิ้นซิน ซ่าง” ที่ว่า “ได้อบรมสั่งสอนผู้มีความสามารถทั่วใต้หล้า นับเป็นหนึ่งในสามความสุข” จึงเชื่อมโยงภารกิจการศึกษาของเซนต์จอห์นเข้ากับ “สามความสุข” ของสุภาพบุรุษตามคำของเมิ่งจื่อโดยตรง การศึกษาไม่เพียงเป็นความรับผิดชอบต่อสังคม แต่ยังเป็นที่มาของความรื่นรมย์ทางจิตใจด้วย ในวรรคล่าง “尼山知命” คำว่า “知命” มาจาก “หลุนอวี่·เหวยเจิ้ง” ที่ว่า “เมื่ออายุห้าสิบจึงรู้ลิขิตสวรรค์” มีความหมายสองชั้น ชั้นแรกหมายถึงวาระครบรอบ 50 ปีการก่อตั้งมหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น (“ปีแห่งการรู้ชะตา”) ชั้นที่สองหมายถึงภารกิจโดยธรรมชาติของโรงเรียนในการสอนและหล่อหลอมผู้คน “声教覃敷” มาจาก “ซ่างซู·อวี่ก้ง” ที่ว่า “แผ่ไปทางตะวันออกถึงทะเล ทางตะวันตกถึงหลิวซา เหนือใต้ล้วนถึงพร้อมด้วยเสียงคำสอนจนครอบคลุมสี่ทะเล” เดิมหมายถึงการอบรมด้วยคุณธรรมของจักรพรรดิที่แพร่ไปทั่วทุกทิศ เมื่อนำอ้างอิงนี้มาใช้กับมหาวิทยาลัย จึงหมายความว่าเซนต์จอห์นสืบทอดขนบขงจื๊อในการ “อบรมกล่อมเกลาใต้หล้า”

แผ่นป้ายแนวนอนมีสองแถว: แถวบนคือ “纪念坊” แถวล่างคือ “缉熙光明” คำว่า “缉熙光明” มีที่มาจากถ้อยคำ “学有缉熙于光明” ใน “โจวซ่ง·จิ้งจือ” หมายถึงความรู้หรือคุณธรรมที่สั่งสมขึ้นวันแล้ววันเล่า จนค่อย ๆ บรรลุสู่ภาวะแห่งความสว่างไสว
คู่กลอนด้านนอกด้านหลังของซุ้มประตูอนุสรณ์เขียนว่า: “明礼达用是为国华天挺之才资造就，新命旧邦广开学舍海通而浚此权与” คู่กลอนกลางคือ: “合中西于一炉五十载缔造经营蔚成学府，在东南为巨擘千万人濯磨淬砺用扬国光” แผ่นป้ายแนวนอนก็มีสองแถวเช่นกัน: แถวบนคือ “圣约翰大学” แถวล่างคือ “光与真理” ซึ่งเป็นคำขวัญของมหาวิทยาลัยเซนต์จอห์นฉบับภาษาจีน ทั้งสองข้างมีข้อความ “学而不思则罔，思而不学则殆”
“明礼达用” อาจมองได้ว่าเป็นรูปแปรของแนวคิดขงจื๊อเรื่อง “明体达用” โดย “明礼” ชี้ไปที่การบ่มเพาะคุณธรรมภายใน ส่วน “达用” ชี้ไปที่ความสามารถในการปฏิบัติในสังคม ในคู่กลอนกลาง “用扬国光” คือบทสรุปของทั้งบท ความพยายามทั้งหมดในท้ายที่สุดก็เพื่อ “เชิดชูแสงสว่างของประเทศ”
คู่กลอนทั้งหกบนซุ้มประตูอนุสรณ์ได้สลักหลักการทางจิตวิญญาณของมหาวิทยาลัยเซนต์จอห์นไว้บนหิน จนถึงวันนี้ เมื่อเรายืนอยู่หน้าซุ้มประตูและค่อย ๆ อ่านอย่างละเอียด สิ่งที่สัมผัสได้คือของขวัญล้ำค่าที่สุดจากอาคารโบราณสถาน: มันทำให้ประวัติศาสตร์ไม่ใช่เพียงเรื่องเล่าง่าย ๆ แต่เป็นความหมายทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน